Zakładka do książki: Siano-kosy - Pomiędzy na miedzy

⋅-⋅⊰∙∘☽ Szczegóły przedmiotu ☾∘∙⊱⋅-⋅

• Zakładka do książki format 15x10cm
• Papier gramatura 180, obustronnie pokryty laminatem matowym
• Wydruk obrazu po obydwu stronach zakładki
• Dyndałek (chwost) wykonany przeze mnie z włóczki/muliny/sznurka

P.S. to nie jest grafika komputerowa. Zakładka powstała na bazie ręcznie namalowanego przeze mnie obrazu farbami akrylowymi na płótnie.

-⋅⊰∙∘☽ Opis obrazu: ☾∘∙⊱⋅-⋅ 

Obraz z serii „Pomiędzy na miedzy”, w której stawiam pytanie o cienką granicę między dwoma światami (inter mundos): sacrum a profanum, nowoczesnością a ludowością, sztuką ludową a sakralną, rzeczywistością a przedstawieniem graficznym.

Miedza – czyli wąski, nieuprawiany pas gruntu, który oddziela od siebie sąsiadujące działki rolne, pola lub łąki. Pełni ona zarówno funkcję praktycznej granicy własności, jak i istotnego elementu ekologicznego.

W tej serii MIEDZA to właśnie ta cienka granica w sztuce, którą przekraczamy razem z moimi obrazami.

I chociaż przedstawiam na nich kobiety z elementami ludowymi, folkowymi, słowiańskimi – same obrazy nawiązują też wizualnie do przedstawień Matki Boskiej z religii chrześcijańskiej.

Złote koło – jako aureola, ale też nawiązanie do słońca i kultu solarnego, który był na naszych ziemiach jeszcze przed wprowadzeniem chrześcijaństwa. Złote koło nawiązujące więc do świętych obrazów lub ikonostasu/ikon. W polskiej kulturze ludowej złoto uosabiało świętość, potęgę oraz wieczność. Było symbolem słońca i boskiego światła. Jako metal niedostępny dla prostego ludu, w wiejskich wierzeniach przybierało metaforyczne, swojskie formy (jak np. „chłopskie złoto” czyli zboże i chleb, najbardziej cenne w życiu codziennym).

Sam archetyp MATKI pojawia się w różnych kulturach i obszarach: Matka Boska, Matka Ziemia, Matka Przyroda, Matka Żywicielka, Matka człowiecza. Oddawanie czci matce, jako istocie archetypicznej, płodnej, dającej życie, wymyka się więc z ram religii czy wiary utartej w schematy.

„Siano-kosy” czyli obraz nie tylko o czynności gospodarczej, ale też etymologii tego słowa pochodzącego od siana i kosy.

W tradycji ludowej sianokosy to jedno z najważniejszych, obok żniw, wydarzeń gospodarczych i społecznych na dawnej wsi, oznaczające czas oraz ogół prac związanych z koszeniem, suszeniem i zbieraniem traw na siano. Poza wymiarem czysto praktycznym (zebranie paszy dla zwierząt na zimę), sianokosy miały głębokie znaczenie kulturowe, rytualne i magiczne.

Praca na łąkach wymagała ogromnego wysiłku i sprzyjającej pogody. Sąsiedzi i rodziny łączyli siły, pomagając sobie nawzajem na zasadzie tzw. tłoki (wspólnej darmowej pracy). Sianokosy integrowały całą wieś.

Koszenie trawy tradycyjną kosą było domeną mężczyzn. Wychodzili oni na łąki bardzo wcześnie rano (często już o 4:00, gdy rosa ułatwiała cięcie). Kobiety i starsze dzieci odpowiadały za dalsze etapy – roztrząsanie skoszonej trawy, jej przewracanie (by równomiernie schła) oraz grabienie w tzw. kopki.

Mimo ciężkiej pracy, sianokosom towarzyszył śpiew, żarty i ogólne ożywienie towarzyskie. Dla młodzieży była to doskonała okazja do spotkań i zalotów na świeżym powietrzu.

Udane sianokosy gwarantowały, że inwentarz (konie, krowy, owce) przetrwa zimę w zdrowiu. Obfitość siana była bezpośrednim wyznacznikiem bogactwa i pomyślności gospodarstwa.

Czas sianokosów (przypadający na przełom maja/czerwca oraz lipca/sierpnia) zbiegał się w czasie z okresem letniego przesilenia (Noc Kupały). Wierzono, że na łąkach i polach można wtedy spotkać demony polne, takie jak południce czy mamuny, które mogły zaszkodzić pracującym w pełnym słońcu.

Zebrane latem siano stawało się kluczowym elementem obrzędowości zimowej. Kładzenie siana pod wigilijny obrus – tradycja żywa do dziś – miało zapewnić urodzaj, dobrobyt i przychylność losu w nadchodzącym roku, a także upamiętniało narodziny Jezusa w stajence. Wyciąganie źdźbeł siana spod obrusu służyło wróżbom (np. zielone źdźbło oznaczało szybki ślub lub zdrowie).

Kosa w polskiej symbolice ludowej i wiejskiej to jedno z najbardziej wieloznacznych narzędzi. Łączy w sobie sferę życia, ciężkiej pracy i dostatku z nieuchronnością śmierci oraz magią ochronną.

INFORMACJE DOT. BEZPIECZEŃSTWA PRODUKTU

Zgodnie z nowym Rozporządzeniem UE (GPSR), obowiązującym od 13.12.2024 roku, informuję, iż:

1. Producentem oferowanego produktu jest MKowalska.art Martyna Kowalska-Stepanian
2. Dane kontaktowe producenta: MKowalska.art Martyna Kowalska-Stepanian, ul. Leśniczówka 13A lok. 52, 04-668 Warszawa, adres e-mail poczty elektronicznej mkowalska.artystycznie@gmail.com;
3. Oferowany produkt spełnia wymogi bezpieczeństwa przy użytkowaniu go w sposób prawidłowy, tj. zgodnie z jego charakterem i specyfikacją – zgodnie z europejskimi normami bezpieczeństwa (EN).

W zakresie ostrzeżeń dotyczących bezpiecznego użytkowania oferowanego produktu: ponieważ produkt jest z papieru, nie należy trzymać go blisko źródła ognia, produkt nie jest zabawką.